16.07.2026
Тэма: “ЗАБЕСПЯЧЭННЕ БЯСПЕКІ ЖЫЦЦЯДЗЕЙНАСЦІ: АД КІБЕРАТАКІ ДА ПРАВІЛАЎ НА ДАРОЗЕ”
Яшчэ ў пачатку XX стагоддзя ў звычайнай сям’і было нормай, калі жанчына, маці сямейства, нараджала столькі дзяцей, колькі дазваляла здароўе (па прынцыпе «колькі Бог дасць»). Пры існавалым стагоддзямі узроўні развіцця медыцыны і сацыяльнай адказнасці дзяржавы, літаральнай залежнасці ў вытворчасці прадуктаў харчавання ад “капрызаў” прыроды, здароўе і жыццё чалавека знаходзіліся пад пастаяннай пагрозай ўздзеяння вялікай колькасці пагібельных фактараў.
Эпідэміі прыходзілі рэгулярна і спусташалі цэлыя краіны і кантыненты. Звычайныя для нас хваробы, такія як апендыцыт, мелі толькі смяротны зыход. Шматлікія траўмы, непазбежныя пры цяжкай фізічнай працы і вымушанай ранняй самастойнасці дзяцей, вялі да гібелі (напрыклад, па прычыне заражэння крыві) або страты працаздольнасці, што рэзка зніжала шанцы на выжыванне. Спецыфічныя дзіцячыя хваробы забіралі да паловы малых у сем’ях. Голад рэгулярна збіраў сваё “жніво” і дзеці былі першымі ахвярамі. Выжывалі мацнейшыя і больш кемлівыя. Аднак і сляпы выпадак часта ўмешваўся ў лёс.
Навукова-тэхнічная рэвалюцыя ўнесла радыкальныя змены ў прадстаўленую вышэй ня радасную карціну. Дастаткова сказаць аб стратэгічным прарыве ў справе захавання чалавечых жыццяў дзякуючы вакцынацыі, выкарыстанню антыбіётыкаў і паўсюднаму ўкараненню навукова абгрунтаваных нормаў гігіены і санітарыі. Сёння жанчыне не трэба нараджаць па 12-15 дзяцей для ўпэўненасці ў працягу роду па прынцыпе “хто-небудзь ды выжыве” (зразумела, што сённяшні адзіны або двое-трое дарогі ў сто разоў і губляць іх ніхто не хоча).
У наш час чалавек валодае патэнцыяльнымі магчымасцямі для захавання жыцця і здароўя, а ў сацыяльна арыентаваных дзяржавах мае на гэта права. Частка краін забяспечвае сваім грамадзянам гарантаваны доступ да ўсіх жыццёва важным паслугах. Але спіс такіх краін даволі кароткі. Прыемна адзначыць, што наша з вамі краіна займае ў гэтым эксклюзіўным клубе трывалыя пазіцыі.
Што характэрна ў гэтым плане для Рэспублікі Беларусь?
Пастаянна развіваецца, нарошчвае свае магчымасці сістэма аховы здароўя. Менавіта сістэма, і не элітарная, а арыентаваная на ўсё грамадства.
Харчовая бяспека з даступнай харчовай кошыкам незалежна ад узроўню даходаў.
Сістэма дашкольных дзіцячых устаноў, якая забяспечвае поўны ахоп. Сістэма, а не асобныя ўстановы для абраных. У дзіцячых садках і школах дзяржава забяспечвае нагляд за дзецьмі, агароджвае іх ад фактараў рызыкі для жыцця і здароўя.
Акрамя таго, ДАІ не дазваляе ператвараць рух на дарогах у гульню без правілаў, а МНС страхуе нашу бяспеку ў самых нечаканых абставінах, напрыклад, падчас стыхійных бедстваў (штармавыя з’явы, навальніца, пажар і інш.), ля вады (сіламі АСВОД), у лесе і інш.
Дзяржава “няньчыцца” з намі па пытаннях бяспекі жыццядзейнасці на кожным кроку і мае права чакаць, што мы са свайго боку не будзем праяўляць бестурботнасць і безадказнасць, бо да кожнага чалавека суправаджальніка не прыставіш. Бо пытанні захавання жыцця і здароўя гуляюць для нас не апошнюю ролю.
Даведачны:
Паводле сацыялагічных даследаванняў, якія праводзяцца Інстытутам сацыялогіі НАН Беларусі (у тым ліку ў 2025 годзе), у сістэме каштоўнасцяў беларусаў лідзіруючыя пазіцыі займае “здароўе” (каля 80% рэспандэнтаў). Далей па змяншальнай для большай паловы рэспандэнтаў ідуць такія каштоўнасці як “дзеці”, “сям’я”, “родныя і блізкія”. Пры гэтым “душэўны камфорт” і “матэрыяльны дастатак” адзначаюцца як значныя меншай паловай апытаных.
Вызначана можна казаць, што рэалізацыя названых каштоўнасцяў напрамую залежыць ад забеспячэння бяспекі жыццядзейнасці.
Таму так важны веды і асабістая адказнасць кожнага пры паводзінах у абставінах, якія нясуць пагрозу нашаму здароўю, жыццю, дабрабыту.
****
Дзяржава прадпрымае значныя намаганні па стварэнні бяспечнага асяроддзя жыццядзейнасці на ўсёй тэрыторыі краіны, для ўсіх грамадзян. Вялікая ўвага надаецца прафілактыцы здарэнняў, павышэнню ўзроўню спецыфічных ведаў насельніцтва. Ад нас з вамі патрабуецца адказнае паводзіны ў дадзеным пытанні, Узаемадзеянне з профільнымі структурамі ў пэўных сітуацыях.
Акрамя таго, у нас няма ніякага маральнага права перакладаць пытанні бяспекі ўласных дзяцей на чые-небудзь плечы. Тут мы з дзяржавай партнёры (дзіцячы сад, школа, профільныя ведамствы), але мінімум 51% акцый у руках сям’і. Ды вы і самі ніколі сабе не прабачце, калі нешта не дай Бог здарыцца з вашым дзіцем. Перакладанне віны на кагосьці іншага (нейкую фармальна адказную арганізацыю або ўстанова) не дапаможа, калі ўжо здарылася. Беражыце сваіх дзяцей, Вучыце іх правілам бяспечных паводзін! Беражыце сябе, каб не пакінуць сваіх дзяцей сіротамі, не пакінуць іх без вашай абароны, дапамогі і любові!
Як адзначыў Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь А.Р.Лукашэнка, “мір і бяспека – элементарныя рэчы, якія проста абавязаны быць у жыцці кожнага дзіцяці”.
Наша бяспека і бяспека нашых дзяцей шмат у чым залежыць ад дарослых. Беражыце сваё жыццё і вашых блізкіх!
МАТЭРЫЯЛЫ ДА АДЗІНАГА ДНЯ ІНФАРМАВАННЯ НА ТЭМУ: “ЗАБЕСПЯЧЭННЕ БЯСПЕКІ ЖЫЦЦЯДЗЕЙНАСЦІ: АД КІБЕРАТАКІ ДА ПРАВІЛАЎ НА ДАРОЗЕ”:
– Матэрыял, адрасаваны інтэлігенцыі
– Матэрыял, адрасаваны работнікам прадпрыемстваў рэальнага сектара эканомікі
– Матэрыял, адрасаваны моладзі
